معنی اعداد روی روغن موتور چیست؟

وقتی در آپاراتی می‌ایستید و مکانیک، قوطی روغن موتور را می‌آورد، آیا تا به حال از خود پرسیده‌اید که معنی اعداد روی روغن موتور چیست؟ درک این کدها، که مانند یک زبان رمزی به نظر می‌رسند، کلید انتخاب بهترین روغن برای سلامت و طول عمر موتور خودروی شماست. این مقاله به عنوان یک راهنمای جامع از پارتینکس، مرجع تخصصی روغن موتور، به شکلی دقیق و فنی، به تفسیر این نشان‌ها می‌پردازد.

چرا شناخت معنی اعداد روی روغن موتور حیاتی است؟

روغن موتور تنها یک روان‌کننده نیست؛ بلکه خون حیاتی موتور خودروی شماست که وظایف متعددی از جمله کاهش اصطکاک و سایش، خنک‌کاری اجزای متحرک، پاکسازی ناخالصی‌ها و جلوگیری از زنگ‌زدگی و خوردگی را بر عهده دارد . برای اینکه این وظایف به درستی انجام شوند، روغن باید ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی مشخصی داشته باشد. اعداد و حروف درج‌شده روی بسته‌بندی روغن موتور، در واقع زبان استاندارد شده‌ای برای بیان همین ویژگی‌ها هستند. شناخت این کدها به شما این قدرت را می‌دهد که به جای تکیه بر حدس و گمان یا توصیه‌های ممکن است نادرست، بر اساس معیارهای فنی و منطبق با نیازهای خودرو و شرایط محیطی خود، بهترین روغن موتور را انتخاب کنید. در ادامه، این زبان را به طور کامل فراخواهید گرفت.

معرفی ستون‌های استانداردگذاری در صنعت روانکاری

صنعت روانکاری توسط سه مؤسسه اصلی استانداردگذاری در سطح جهانی هدایت می‌شود که هر یک بر جنبه‌های خاصی از عملکرد روغن موتور تمرکز دارند:

• SAE (Society of Automotive Engineers): این انجمن مهندسان خودرو آمریکا، سیستم طبقه‌بندی خود را منحصراً بر پایه خواص فیزیکی روغن، یعنی گرانروی یا ویسکوزیته، بنا نهاده است.
• API (American Petroleum Institute): این مؤسسه بر سطوح کیفی و عملکرد شیمیایی روغن در محیط موتور تمرکز دارد و معیارهایی برای حفاظت در برابر سایش، اکسیداسیون و کنترل رسوب تعریف می‌کند.   
• ACEA (European Automobile Manufacturers’ Association): استاندارد اروپا که به‌ویژه بر الزامات موتورهای اروپایی و سازگاری آن‌ها با سیستم‌های کنترل آلایندگی پیشرفته (مانند فیلترهای ذرات) تأکید دارد.   

معیار درجه گرانروی روغن موتور (استاندارد SAE J300)

استاندارد SAE J300 یکی از مهم‌ترین معیارهای جهانی برای طبقه‌بندی درجه گرانروی روغن موتور است؛ معیاری که میزان روانی و مقاومت روغن در برابر جریان را تحت شرایط مختلف دمایی مشخص می‌کند. با استفاده از این استاندارد، انتخاب روغن مناسب برای عملکرد پایدار موتور در استارت سرد و دمای کاری بالا ساده‌تر و دقیق‌تر می‌شود.

گرانروی (ویسکوزیته) روغن از منظر مهندسی

گرانروی یا ویسکوزیته یک شاخص کلیدی در انتخاب روانکار است. این مفهوم فنی به مقاومت سیال در برابر جاری شدن (یا جریان داخلی) اشاره دارد.در موتور خودرو، روغن باید در تمام شرایط دمایی، یک لایه محافظ پایدار (فیلم روغن) بین قطعات متحرک ایجاد کند تا از اصطکاک فلز به فلز جلوگیری شود.

یک نکته بسیار حیاتی در مکانیک سیالات، رابطه معکوس گرانروی با دما است، هرچه دمای سیال افزایش یابد، ویسکوزیته آن کاهش پیدا می‌کند و روغن رقیق‌تر می‌شود. این کاهش ویسکوزیته در اثر گرما، چالش اصلی در فرمولاسیون روغن موتور است؛ زیرا دمای موتور می‌تواند از دمای محیط (در زمان استارت سرد) تا بیش از ۱۵۰ درجه سانتی‌گراد (در نقاط حساس موتور) متغیر باشد. اندازه‌گیری گرانروی معمولاً به صورت سینماتیک در دو دمای قراردادی 40 و 100 درجه سلسیوس انجام می‌شود.

SAE J300 سیستم جهانی طبقه‌بندی گرانروی

انجمن مهندسان خودرو آمریکا (SAE) مسئول تدوین استاندارد SAE J300 است که از بیش از ۹ دهه قبل، به عنوان سیستم جهانی طبقه‌بندی گرانروی روغن موتور، اعتبار خود را حفظ کرده است.این استاندارد توسط طراحان موتور برای تعیین نوع روغن مورد نیاز و توسط تولیدکنندگان روانکارها برای تدوین فرمولاسیون استفاده می‌شود.

در سال‌های اخیر، همگام با پیشرفت موتورها و نیاز به کاهش مصرف سوخت (Fuel Economy)، استاندارد SAE J300 انعطاف‌پذیری خود را برای تطبیق با فناوری‌های نوین حفظ کرده است. جدیدترین به‌روزرسانی در سال ۲۰۲۱ شامل افزودن دو درجه گرانروی فوق‌العاده رقیق SAE 8 و SAE 12 به جدول طبقه‌بندی بود. این گریدهای جدید پاسخ صنعت به کاهش اصطکاک داخلی و بهینه‌سازی مصرف سوخت در موتورهای نسل جدید است.

پایداری استاندارد SAE J300 در طول تقریباً یک قرن، ناشی از تمرکز آن بر تعریف خواص فیزیکی (ویسکوزیته در دماهای مشخص) به جای دیکته کردن فرمول شیمیایی است. این ویژگی باعث می‌شود که سیستم بتواند روغن‌های پایه معدنی، سنتتیک و افزودنی‌های جدید را در خود جای دهد، در حالی که هسته اصلی درجه‌بندی خود را حفظ می‌کند.

طبقه‌بندی مونوگراد و چنددرجه‌ای

روغن‌ها بر اساس SAE J300 به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:

۱. روغن‌های مونوگراد (تک‌درجه‌ای): این روغن‌ها برای عملکرد در یک دامنه دمایی محدود مناسب هستند و معمولاً نیازمند تعویض فصلی می‌باشند. در این نوع روغن‌ها، اگر از حرف W (Winter) استفاده شود (مثلاً SAE 10W)، گرانروی آن در دمای پایین مهم است. اگر حرف W نباشد (مثلاً SAE 30)، گرانروی آن در دمای گرم‌تر مورد نظر است.

۲. روغن‌های چنددرجه‌ای (مالتی‌گراد): این روغن‌ها با استفاده از پلیمرهای بهبوددهنده شاخص ویسکوزیته (VI improvers) فرموله می‌شوند تا در طیف وسیعی از دماها کارایی داشته باشند. این روغن‌ها با دو عدد، که با حرف W از هم جدا شده‌اند (مانند 5W-30)، مشخص می‌شوند و عموماً نیاز به تعویض فصلی ندارند.

نحوه خواندن کد روغن موتور (تحلیل دقیق XXW-YY)

کلید درک معنی اعداد روی روغن موتور در کدهای چنددرجه‌ای نهفته است. این کدها (مانند 10W-40) اطلاعات حیاتی در مورد عملکرد روغن در شدیدترین شرایط (استارت سرد و کارکرد داغ) را ارائه می‌دهند.

عدد قبل و بعد W در روغن موتور چیست؟ (کد XXW-YY)

حرف W مخفف کلمه Winter (زمستان) است و به وضوح نشان‌دهنده عملکرد روغن در شرایط دمای پایین است.در سیستم کدگذاری، همیشه یک عدد قبل از W و یک عدد پس از آن وجود دارد که هر کدام نمایانگر یک ویژگی حیاتی هستند.

تحلیل عملکرد روغن موتور در سرما (عدد قبل W)

عدد قبل از W (به عنوان مثال، عدد 5 در 5W-30) نشان‌دهنده ویسکوزیته دینامیک (ویسکوزیته ظاهری) روغن در دماهای پایین است. این عدد معیاری برای تعیین سهولت جریان روغن در هنگام استارت سرد می‌باشد.

برای تعیین این گرید، دو آزمون حیاتی در دمای زیر صفر انجام می‌شود:

۱. CCS (Cold Cranking Simulator): این آزمون ویسکوزیته ظاهری روغن را در شرایط چرخش موتور هنگام استارت (سرعت برشی بالا) ارزیابی می‌کند.12 اگر ویسکوزیته CCS بیش از حد بالا باشد، استارت موتور در سرما دشوار یا غیرممکن خواهد شد.

۲. MRV (Mini-Rotary Viscometer): این آزمون ویسکوزیته پمپاژ روغن را در دمای پایین می‌سنجد.هدف اطمینان از این است که روغن در لحظه استارت، به سرعت توسط پمپ روغن مکیده شده و به تمام نقاط حیاتی موتور پمپاژ شود.

نتیجه‌گیری فنی این بخش از معنی اعداد روی روغن موتور این است که هرچه این عدد کوچک‌تر باشد (مانند 0W در مقایسه با 10W)، روغن در دمای سرد رقیق‌تر است، جریان بهتری دارد، استارت خودرو در سرما آسان‌تر انجام می‌شود و سایش قطعات در لحظه حیاتی استارت کاهش می‌یابد.

تحلیل عملکرد روغن موتور در گرما (عدد بعد W)

عدد بعد از W (به عنوان مثال، عدد 30 در 5W-30) نشان‌دهنده گرید ویسکوزیته سینماتیک روغن در دمای عملیاتی استاندارد (100 درجه سانتیگراد) است. این عدد به ضخامت فیلم محافظ روغن در شرایط کارکرد گرم موتور اشاره دارد.

• ویسکوزیته بالاتر (عدد بزرگتر): عدد بالاتر (مانند 50 در 20W-50) نشان‌دهنده ویسکوزیته بالاتر و فیلم محافظ متراکم‌تر است که می‌تواند محافظت بیشتری در برابر سایش در شرایط دمای بالا یا موتورهای مستهلک و قدیمی‌تر فراهم کند.
• ویسکوزیته پایین‌تر (عدد کوچکتر): ویسکوزیته پایین‌تر (مانند 20 یا 30) باعث کاهش اصطکاک داخلی ویسکوز و بهبود بهره‌وری سوخت می‌شود، اما محافظت از سایش را به فرمولاسیون افزودنی‌های شیمیایی و پایداری برشی وابسته می‌کند.

باید توجه داشت که گرانروی بیش از حد بالا در دمای کارکرد به معنای روغن‌کاری بهتر نیست؛ زیرا منجر به اصطکاک داخلی بیشتر، مقاومت بیشتر در برابر حرکت قطعات و در نتیجه عملکرد ضعیف‌تر و افزایش دمای روغن می‌شود.¹ انتخاب صحیح کاملاً تابع شرایط آب و هوایی و توصیه سازنده خودرو است.

تفسیر فنی گرید گرانروی SAE (معیار درجه گرانروی روغن موتور)

درک کامل معنی اعداد روی روغن موتور مستلزم دانستن مشخصات فنی گریدهای رایج است

پارامترهای پایداری و عملکردی پیشرفته

معنی اعداد روی روغن موتور تنها به گریدهای SAE محدود نمی‌شود، بلکه شامل معیارهای فنی پیشرفته‌تری است که پایداری عملکرد روغن را در طول زمان و تحت تنش‌های مکانیکی و حرارتی تعیین می‌کنند. این پارامترها (VI، HTHS و SSI) اغلب در اطلاعات فنی محصول ذکر می‌شوند و نقش مهمی در کیفیت واقعی روغن ایفا می‌کنند.

شاخص ویسکوزیته (VI) مقاومت روغن در برابر تغییر شکل حرارتی

شاخص ویسکوزیته (Viscosity Index – VI) یک عدد بدون بعد و واحد است که میزان تغییرات گرانروی روغن را در پاسخ به تغییرات دما نشان می‌دهد. این پارامتر حیاتی است زیرا هر روانکاری با افزایش دما رقیق می‌شود، اما روغن‌هایی با VI بالاتر، تغییرات کمتری در ویسکوزیته خود در مواجهه با حرارت از خود نشان می‌دهند.

• اهمیت VI بالا: برای مثال، یک روغن 5W-30 با VI بالا تضمین می‌کند که در گرمای شدید، خواص ویسکوزیته 30 خود را به طور مؤثری حفظ می‌کند و در سرمای شدید، خواص 5W را حفظ می‌نماید. اگر VI روغن پایین باشد، به شدت تحت تأثیر تغییرات دما قرار می‌گیرد و ممکن است در دمای بالا رقت بیش از حد پیدا کند.
• تکنولوژی روغن پایه: روغن‌های سنتتیک به دلیل ساختار مولکولی یکپارچه‌تر، معمولاً شاخص ویسکوزیته بالاتری نسبت به روغن‌های معدنی دارند و پایداری دمایی بهتری از خود نشان می‌دهند.
• محاسبه VI: محاسبه این شاخص بر اساس اندازه‌گیری ویسکوزیته سینماتیک در دو دمای 40 و 100 درجه سانتیگراد و با استفاده از فرمول‌های استاندارد انجام می‌شود.

ویسکوزیته HTHS سنجش حفاظت در قلب موتور

ویسکوزیته در دمای بالا و سرعت برشی زیاد (High-Temperature High-Shear Viscosity – HTHS) یکی از مهم‌ترین و فنی‌ترین پارامترها در درک معنی اعداد روی روغن موتور مالتی‌گرید است.این معیار، مقاومت روغن را در دمای 150 درجه سانتیگراد و تحت نیروی برشی شدید (مشابه شرایطی که در فاصله بین رینگ پیستون و دیواره سیلندر یا یاتاقان‌های اصلی وجود دارد) اندازه‌گیری می‌کند.

HTHS مستقیماً با ضخامت فیلم روغن در نقاط حیاتی موتور مرتبط است. هر روغن موتوری باید حداقل میزان HTHS را حفظ کند تا از سایش فلز به فلز جلوگیری شود.

• تضاد مهندسی (FE در مقابل Protection): یکی از بزرگترین چالش‌های طراحی روغن مدرن، ایجاد تعادل بین بهره‌وری سوخت و محافظت از موتور است. کاهش ویسکوزیته HTHS (به زیر 3.5 سانتی‌پواز) باعث کاهش اصطکاک داخلی و بهبود مصرف سوخت می‌شود. با این حال، کاهش بیش از حد HTHS می‌تواند منجر به سایش شدید قطعات (به ویژه رینگ‌ها و بوش‌ها) شود.
• الزامات طراحی موتور: از این رو، روغن‌های با HTHS پایین (مانند 0W-20) فقط باید در موتورهایی استفاده شوند که ساختار آن‌ها توسط سازنده (OEM) برای تحمل این ویسکوزیته پایین بازطراحی و آزمایش شده است. استاندارد SAE J300 حداقل مقدار مجاز HTHS را برای هر گرید تعیین کرده است.

شاخص ثبات برشی (SSI) تضمین پایداری اعداد روی روغن موتور

شاخص ثبات برشی (Shear Stability Index – SSI) معیاری است که مقاومت یک روانکار در برابر تغییرات دائمی ویسکوزیته ناشی از نیروی برشی مکانیکی (که در پمپ روغن، یاتاقان‌ها و چرخ‌دنده‌ها رخ می‌دهد) را نشان می‌دهد.

بسیاری از روغن‌های چنددرجه‌ای حاوی پلیمرهای بهبوددهنده VI هستند. وقتی این پلیمرها تحت نیروی برشی قوی قرار می‌گیرند، زنجیره‌های مولکولی آن‌ها شکسته شده (Shear Down) و منجر به کاهش دائمی ویسکوزیته روغن می‌شوند.

• تأثیر SSI بر عملکرد: اگر SSI یک روغن پایین باشد، یک روغن با گرید اسمی 5W-40 ممکن است پس از چند هزار کیلومتر کارکرد، به طور دائمی به یک روغن 5W-30 تبدیل شود. این کاهش ویسکوزیته، توانایی روغن برای حفاظت از قطعات در دمای بالا را به شدت کاهش می‌دهد و عمر موتور را کوتاه می‌کند.
• اهمیت برای فواصل تعویض طولانی: انتخاب روانکاری با SSI بالا برای حفظ کیفیت و عملکرد روغن در طول فواصل تعویض استاندارد و سخت‌ترین شرایط کاری حیاتی است. آزمون پایداری برشی روغن موتور مطابق با الزامات استاندارد ملی ایران INSO 6123 انجام می‌گیرد.

معنی اعداد روی روغن موتور طبق استاندارد API – سنجش سطح کیفی

در حالی که SAE بر فیزیک جریان (ویسکوزیته) تمرکز دارد، استاندارد API (انجمن نفت آمریکا) بر شیمی عملکردی و سطوح کیفی روغن موتور تمرکز می‌کند. درک کدهای API، در واقع درک بخش مهمی از معنی اعداد روی روغن موتور از نظر کارایی شیمیایی و سازگاری با تکنولوژی موتور است.

ساختار کدگذاری API (S و C)

استاندارد API روغن موتورها را به دو سری اصلی تقسیم می‌کند:

• سری S (Spark Ignition): این کدها برای موتورهای بنزینی طراحی شده‌اند. حرف دوم (مانند SL, SM, SN, SP) به ترتیب حروف الفبا، نشان‌دهنده پیشرفت و ارتقاء عملکرد روغن است.
• سری C (Compression Ignition): این کدها برای موتورهای دیزلی (سبک و سنگین) طراحی شده‌اند.
• روغن‌های دوگانه: بسیاری از روغن‌ها ممکن است دارای هر دو کد باشند (مانند API SN/CF) که نشان می‌دهد برای هر دو نوع موتور مناسب هستند، اگرچه عملکرد اصلی آن‌ها ممکن است بر پایه یکی از این استانداردها باشد.

API SP و پاسخ به چالش‌های موتورهای مدرن

استاندارد API به طور مداوم برای همگام‌سازی با نیازهای موتورهای پیشرفته بروزرسانی می‌شود.جدیدترین و بالاترین سطح کیفی برای موتورهای بنزینی، API SP است که در سال ۲۰۲۰ معرفی شد.

حفاظت در برابر LSPI

مهم‌ترین دلیل تدوین استاندارد API SP، مقابله با پدیده LSPI (Low-Speed Pre-Ignition) یا احتراق پیش از موعد دور کم است. این پدیده به یک نگرانی جدی در موتورهای بنزینی توربوشارژ با تزریق مستقیم (TGDI/GDI) تبدیل شده است.LSPI یک رویداد احتراق تصادفی است که قبل از جرقه زدن شمع اتفاق می‌افتد و می‌تواند فشار بیش از حد و غیرقابل کنترلی در سیلندر ایجاد کند که منجر به آسیب دائمی به پیستون‌ها و خرابی موتور می‌شود.

استاندارد API SP با تنظیم دقیق فرمولاسیون مواد افزودنی (به ویژه کاهش سطح کلسیم و افزایش منیزیم) طراحی شده است تا وقوع LSPI را به طور چشمگیری کاهش دهد.

سایر پیشرفت‌های SP

API SP علاوه بر کنترل LSPI، الزامات سختگیرانه‌تری برای محافظت از سایش زنجیر تایم (که در موتورهای کوچک و با بازده بالا رایج است)، کنترل رسوب پیستون‌ها و مقاومت بهتر در برابر اکسیداسیون را تعریف کرده است. این سطح کیفی از همه جهات عملکردی، بر سطوح قبلی مانند API SN Plus و API SN برتری دارد.

ILSAC همگرایی آمریکایی-ژاپنی با تمرکز بر بهره‌وری سوخت

ILSAC (کمیته بین‌المللی استانداردسازی و تأیید روانکارها) یک استاندارد مشترک بین خودروسازان آمریکایی و ژاپنی است که الزامات عملکرد API را با الزامات صرفه‌جویی در سوخت و حفاظت از محیط زیست ترکیب می‌کند. جدیدترین سطح این استاندارد GF-6 است که همزمان با API SP معرفی شد.

• ILSAC GF-6A: این استاندارد برای گریدهای رایج‌تر مانند 0W-20، 5W-20، 5W-30 و 10W-30 تعریف شده است.
• ILSAC GF-6B: این استاندارد صرفاً برای گرید فوق‌العاده رقیق 0W-16 تعریف شده است و از لحاظ شاخص گرانروی با GF-6A متفاوت است.¹⁴ این تفکیک نشان‌دهنده اهمیت تطابق دقیق گرانروی‌های فوق‌العاده پایین با طراحی موتور است.

مقایسه فنی سطوح کیفی API (نحوه خواندن کد و معنی اعداد روی روغن موتور)

برای انتخاب صحیح، شناخت سطوح کیفی و پیشرفت آن‌ها حیاتی است. این بخش از معنی اعداد روی روغن موتور مربوط به تکنولوژی افزودنی‌هاست.

استانداردهای اروپایی و داخلی (ACEA و INSO)

درک کامل معنی اعداد روی روغن موتور در بازارهای بین‌المللی نیازمند شناخت استانداردهای اروپایی و همچنین الزامات ملی ایران است که این استانداردها را بومی‌سازی کرده است.

ACEA الزامات اروپا برای پایداری زیست‌محیطی

انجمن سازندگان خودرو اروپا (ACEA) استانداردی است که از سال ۱۹۹۶ جایگزین CCMC شد و مشخصات روغن موتور را بر اساس سختگیرانه‌ترین روش‌های آزمون اروپا تدوین می‌کند. این استاندارد، الزامات شرکت‌های بزرگی نظیر بی‌ام‌و، فولکس‌واگن، مرسدس بنز و رنو را منعکس می‌سازد.

ACEA روغن موتورها را در سه گروه اصلی تقسیم‌بندی می‌کند :

۱. کلاس A/B: برای موتورهای بنزینی و دیزلی سبک.

* A3/B4: روغن‌های با عملکرد بالا و پایداری ویسکوزیته عالی و پایداری برشی بالا.

* A5/B5: روغن‌های با قابلیت صرفه‌جویی در سوخت (FE) و HTHS پایین‌تر (اما همچنان پایدار).

۲. کلاس E: منحصراً برای موتورهای دیزلی سنگین (کامیون‌ها).

۳. کلاس C (کاتالیست‌سازگار): این کلاس فنی‌ترین و مهم‌ترین بخش برای خودروهای مدرن اروپایی است. این روغن‌ها (مانند C3) برای وسایل نقلیه مجهز به سیستم‌های پس از تصفیه اگزوز (مانند فیلتر ذرات دیزل یا DPF و کاتالیزور سه‌راهی یا TWC) ضروری هستند.

اهمیت روغن‌های Low SAPS (کلاس C)

روغن‌های کلاس C به عنوان روغن‌های Low SAPS (Sulfated Ash, Phosphorus, Sulfur – خاکستر سولفاته، فسفر و گوگرد پایین) شناخته می‌شوند. این مواد افزودنی، که معمولاً به عنوان مواد ضدسایش قوی در روغن‌های API-S قدیمی‌تر استفاده می‌شدند، می‌توانند باعث مسمومیت و گرفتگی فیلترهای ذرات دیزل (DPF) و کاتالیزورها شوند.

هدف اصلی استاندارد ACEA کلاس C، محافظت از این سیستم‌های گران‌قیمت آلایندگی است. این امر مستلزم تنظیم دقیق فرمولاسیون شیمیایی است تا ضمن حفظ حداقل محافظت در برابر سایش، میزان SAPS در روغن بسیار پایین نگه داشته شود. این یک مثال بارز از اولویت‌بندی الزامات زیست‌محیطی بر حداکثرسازی افزودنی‌های ضدسایش در صنعت اروپا است.

نقش الزامات داخلی ایران (INSO)

سازمان ملی استاندارد ایران (INSO) برای تضمین کیفیت روانکارهای موجود در بازار ایران، استانداردهای ملی را تدوین و اجرا می‌کند. این استانداردها معمولاً با الگوبرداری و همسان‌سازی با استانداردهای معتبر جهانی نظیر API و SAE تدوین می‌شوند.

برای مثال، استاندارد ملی ایران INSO 17651 ویژگی‌های روغن موتور بنزینی در سطح کیفیت معادل با API SN را تعیین کرده است.

• الزامات آزمون‌های داخلی: الزامات این استانداردها شامل تعریف دقیق ویژگی‌های شیمیایی و فیزیکی است. برای مثال، الزامات مربوط به درجه گرانروی باید با آخرین انتشار استاندارد SAE J300 مطابقت داشته باشد. همچنین، آزمون‌هایی نظیر شاخص گرانروی (مطابق با INSO 123)، پایداری برشی (SSI) و فراریت (آزمون نوآک) باید در آزمایشگاه‌های مورد تأیید سازمان ملی استاندارد ایران انجام شوند.

این استانداردها اطمینان می‌دهند که محصولات داخلی و وارداتی موجود در بازار، ویژگی‌های فنی مورد نیاز برای عملکرد ایمن و بهینه موتور را دارا باشند.

سوالات متداول در رابطه با معنی اعداد روی روغن موتور